Ο οδηγός σου στον κόσμο των επενδύσεων.
Ο οδηγός σου στον κόσμο των επενδύσεων.
3 Απριλίου 2026
Αν έχεις την αίσθηση ότι οι καταθέσεις στην τράπεζα εξακολουθούν να μην αποδίδουν όσα θα περίμενες, δεν έχεις άδικο. Το 2026 η εικόνα είναι πιο σύνθετη από ό,τι ήταν το 2021 ή το 2023. Τα επιτόκια καταθέσεων δεν είναι πια απολύτως μηδενικά σε όλες τις περιπτώσεις, όμως απέχουν πολύ από τα επίπεδα που θυμούνται αρκετοί καταθέτες από παλαιότερες δεκαετίες. Για αυτό και το ερώτημα «πότε θα ανέβουν τα επιτόκια καταθέσεων;» παραμένει επίκαιρο, ειδικά για όσους κρατούν σημαντικά ποσά σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου ή προθεσμιακές.
Η σύντομη απάντηση, με τα σημερινά δεδομένα, είναι ότι δεν φαίνεται να επίκειται κάποια ουσιαστική νέα άνοδος στο άμεσο μέλλον. Στην πραγματικότητα, η τάση που βλέπουμε αυτή τη στιγμή δεν είναι ανοδική αλλά περισσότερο σταθεροποιητική ή και ελαφρώς καθοδική, ειδικά στις προθεσμιακές. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα επιτόκια δεν μπορούν να κινηθούν ξανά ανοδικά στο μέλλον. Σημαίνει όμως ότι, για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να αλλάξουν συγκεκριμένες συνθήκες στην ευρωζώνη και στο ελληνικό τραπεζικό περιβάλλον.
Σε σχέση με τα χρόνια των σχεδόν απόλυτα μηδενικών αποδόσεων, η εικόνα έχει βελτιωθεί μόνο μερικώς. Οι απλοί λογαριασμοί ταμιευτηρίου και οι overnight καταθέσεις εξακολουθούν να δίνουν πολύ χαμηλές αποδόσεις. Αυτό σημαίνει ότι όποιος αφήνει τα χρήματά του σε έναν απλό λογαριασμό για λόγους ρευστότητας ή ευκολίας, δύσκολα θα δει ουσιαστικό όφελος από τόκους.
Οι προθεσμιακές καταθέσεις εξακολουθούν να αποδίδουν περισσότερο από τους απλούς λογαριασμούς, αλλά ούτε εκεί η εικόνα είναι εντυπωσιακή. Η αγορά πέρασε μια περίοδο ανόδου όταν η ΕΚΤ είχε ανεβάσει επιθετικά τα δικά της επιτόκια, όμως από το 2025 και μετά οι αποδόσεις των προθεσμιακών στην Ελλάδα άρχισαν να υποχωρούν ξανά. Άρα, αν κάποιος περιμένει ότι οι καταθέσεις θα επιστρέψουν σύντομα σε επίπεδα που να θυμίζουν 3% ή 4% ως μαζικό και εύκολα διαθέσιμο κανόνα, το πιθανότερο είναι να απογοητευτεί.
Πολλοί καταθέτες θεωρούν ότι όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανεβάζει ή κρατά σχετικά υψηλά τα επιτόκια, οι τράπεζες θα πρέπει αυτόματα να πληρώνουν περισσότερα και στις καταθέσεις. Στην πράξη όμως αυτό δεν συμβαίνει με τόσο άμεσο τρόπο. Η μετάδοση των επιτοκίων της νομισματικής πολιτικής στις καταθέσεις είναι μερική και αργή, ενώ είναι συνήθως πιο περιορισμένη στους απλούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου.
Οι τράπεζες δεν αυξάνουν τις αποδόσεις των καταθέσεων από υποχρέωση. Το κάνουν κυρίως όταν χρειάζονται πιο έντονα ρευστότητα ή όταν ο ανταγωνισμός για προσέλκυση αποταμιεύσεων γίνεται πιο ισχυρός. Αντίθετα, όταν έχουν επαρκή βάση καταθέσεων και δεν πιέζονται να “αγοράσουν” νέο χρήμα με υψηλότερο επιτόκιο, συχνά αφήνουν τις αποδόσεις χαμηλά και κινούνται πολύ πιο συγκρατημένα από ό,τι η ίδια η ΕΚΤ.
Για να δούμε ουσιαστική νέα άνοδο στα επιτόκια καταθέσεων, θα πρέπει να συμβεί ένα από τα εξής ή και περισσότερα μαζί. Πρώτον, να ξαναμπεί η ΕΚΤ σε τροχιά αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής. Δηλαδή να θεωρήσει ότι ο πληθωρισμός δεν αποκλιμακώνεται όσο θέλει και να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων ή σε πιο “σκληρή” γραμμή για μεγαλύτερο διάστημα.
Μια σύντομη μηνιαία ενημέρωση με τις σημαντικές εξελίξεις για τις επενδύσεις στην Ελλάδα και τον Κόσμο, ώστε να παραμένετε ενημερωμένοι χωρίς περιττές πληροφορίες.
Δεύτερον, να αυξηθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών για την προσέλκυση αποταμιεύσεων. Αυτό μπορεί να συμβεί αν αρχίσουν να φεύγουν περισσότερα χρήματα από καταθέσεις προς άλλες μορφές αποταμίευσης ή επένδυσης, ή αν κάποια τράπεζα θελήσει επιθετικά να αυξήσει το μερίδιό της προσφέροντας αισθητά καλύτερες προθεσμιακές.
Τρίτον, να υπάρξει πιο έντονη πίεση από το ευρύτερο περιβάλλον της αγοράς χρήματος. Αν για παράδειγμα άλλες χαμηλού ρίσκου επιλογές αρχίσουν να φαίνονται πολύ πιο ελκυστικές στους αποταμιευτές, οι τράπεζες μπορεί να χρειαστεί να βελτιώσουν τις προσφορές τους ώστε να μη χάσουν καταθέσεις.
Με τα σημερινά δεδομένα, όχι εύκολα. Η πορεία μέχρι τώρα δείχνει ότι η αγορά δεν κινείται προς έναν νέο γύρο εντυπωσιακής ανόδου στα επιτόκια καταθέσεων. Αντίθετα, μετά την προηγούμενη ανοδική φάση, τα επιτόκια προθεσμιακών έχουν αρχίσει να χαλαρώνουν, ενώ οι απλοί λογαριασμοί παραμένουν ουσιαστικά σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξουν επιμέρους προσφορές ή πιο ελκυστικά πακέτα για συγκεκριμένα ποσά, διάρκειες ή κατηγορίες πελατών. Σημαίνει όμως ότι, ως γενική τάση, σήμερα δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για μια νέα, ευρεία και διατηρήσιμη άνοδο των αποδόσεων στις καταθέσεις.
Ναι, και μάλιστα μεγάλο. Ακόμη κι αν ένα επιτόκιο κατάθεσης φαίνεται καλύτερο από ό,τι πριν λίγα χρόνια, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο καταθέτης “κερδίζει” σε πραγματικούς όρους. Αν ο πληθωρισμός κινείται υψηλότερα από την απόδοση της κατάθεσης, τότε η αγοραστική δύναμη των χρημάτων σου εξακολουθεί να διαβρώνεται.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο που συχνά μπερδεύει τον κόσμο. Ένα ονομαστικό επιτόκιο 1% ή λίγο παραπάνω μπορεί να φαίνεται σαφώς καλύτερο από το 0,01% ή το 0,05%, αλλά αν το κόστος ζωής συνεχίζει να αυξάνεται πιο γρήγορα, η πραγματική εικόνα για την αποταμίευση παραμένει ασθενής.
Δεν μπορεί να αποκλειστεί τίποτα οριστικά, αλλά με τα σημερινά δεδομένα αυτό δεν φαίνεται το βασικό σενάριο. Οι εποχές όπου ο καταθέτης μπορούσε να κλειδώσει εύκολα πολύ υψηλές αποδόσεις σε προθεσμιακές για μεγάλα διαστήματα δεν μοιάζουν σήμερα κοντινές. Για να επιστρέψουμε σε τέτοιο περιβάλλον, θα χρειαζόταν πολύ διαφορετική εικόνα στον πληθωρισμό, στη νομισματική πολιτική και στον τραπεζικό ανταγωνισμό.
Με λίγα λόγια, το πιο ρεαλιστικό είναι να περιμένει κανείς μια αγορά στην οποία οι αποδόσεις των καταθέσεων θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αλλά θα παραμένουν σχετικά συγκρατημένες. Δηλαδή καλύτερες από το απόλυτο μηδέν, αλλά όχι τόσο υψηλές ώστε να μετατρέπουν μια απλή τραπεζική κατάθεση σε ιδιαίτερα αποδοτικό εργαλείο αποταμίευσης.
Για όποιον θέλει να μείνει στην περιοχή του χαμηλού ρίσκου, η πιο λογική κίνηση δεν είναι να περιμένει παθητικά μια μεγάλη άνοδο επιτοκίων που ίσως αργήσει. Είναι να συγκρίνει προσεκτικά τις διαθέσιμες επιλογές που υπάρχουν ήδη. Η διαφορά ανάμεσα σε έναν απλό λογαριασμό και σε μια σωστά επιλεγμένη προθεσμιακή μπορεί να μην είναι εντυπωσιακή, αλλά παραμένει σημαντική.
Επίσης, έχει σημασία να εξετάζει κανείς τη διάρκεια, τη δυνατότητα πρόωρης ανάληψης, το ελάχιστο ποσό, το αν η προσφορά είναι προσωρινή και το ποια απόδοση είναι πραγματικά καθαρή μετά από φόρους. Δεν αρκεί να δεις μόνο τον τίτλο μιας προσφοράς. Χρειάζεται να καταλάβεις και πώς λειτουργεί στην πράξη.
Το 2026, το ερώτημα «πότε θα ανέβουν τα επιτόκια καταθέσεων;» έχει πιο ψύχραιμη απάντηση από ό,τι πριν μερικά χρόνια. Τα επιτόκια δεν είναι πλέον στο απόλυτο πάτωμα που γνωρίσαμε στην προηγούμενη δεκαετία, αλλά δεν δείχνουν και έτοιμα να μπουν σε νέα ισχυρή ανοδική τροχιά. Οι απλές καταθέσεις παραμένουν σχεδόν άτοκες, ενώ οι προθεσμιακές δίνουν καλύτερες, αλλά ακόμη περιορισμένες αποδόσεις.
Άρα, με τα σημερινά δεδομένα, δεν φαίνεται άμεση και γενικευμένη νέα άνοδος στα επιτόκια καταθέσεων. Αν υπάρξει κάποια ουσιαστική αλλαγή προς τα πάνω, αυτή θα χρειαστεί είτε νέα στροφή της ΕΚΤ σε αυστηρότερη πολιτική είτε αισθητά μεγαλύτερο ανταγωνισμό μεταξύ των τραπεζών για να κρατήσουν ή να προσελκύσουν αποταμιεύσεις. Μέχρι τότε, όποιος θέλει καλύτερη απόδοση χρειάζεται περισσότερο σύγκριση και λιγότερο αναμονή.
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική ή τραπεζική συμβουλή.