Ο οδηγός σου στον κόσμο των επενδύσεων.
Ο οδηγός σου στον κόσμο των επενδύσεων.
2 Απριλίου 2026
Τα UCITS ETFs είναι η κατηγορία ETF που συναντά πιο συχνά ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας όταν ψάχνει να επενδύσει σε διεθνείς αγορές μέσα από ευρωπαϊκές πλατφόρμες και brokers. Ο λόγος δεν είναι μόνο πρακτικός ή επενδυτικός. Είναι και φορολογικός. Στην Ελλάδα, η διαφορά ανάμεσα σε ένα UCITS ETF που εμπίπτει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο των ΟΣΕΚΑ και σε ένα fund εκτός αυτού του πλαισίου μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά το πώς αντιμετωπίζονται τα κέρδη και οι διανομές σου.
Γι’ αυτό, όταν ένας Έλληνας επενδυτής ακούει τη φράση «αγοράζω ETF», στην πράξη δεν αρκεί να δει μόνο τον δείκτη, το κόστος ή την απόδοση. Πρέπει να δει και τι ακριβώς αγοράζει από φορολογική σκοπιά. Το αν το προϊόν είναι UCITS δεν είναι απλή λεπτομέρεια. Είναι ένα από τα πιο σημαντικά φίλτρα επιλογής.
Ο όρος UCITS προέρχεται από το Undertakings for Collective Investment in Transferable Securities και αποτελεί το βασικό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων που απευθύνονται κυρίως σε ιδιώτες επενδυτές. Ένα UCITS ETF είναι ουσιαστικά ένα ETF που λειτουργεί μέσα σε αυτό το κανονιστικό πλαίσιο και διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο όπως μια μετοχή.
Με απλά λόγια, το UCITS ETF είναι ένα επενδυτικό κεφάλαιο που σου επιτρέπει να αποκτάς έκθεση σε ένα σύνολο τίτλων μέσω ενός μόνο προϊόντος. Μπορεί να παρακολουθεί έναν παγκόσμιο δείκτη, αμερικανικές μετοχές, ευρωπαϊκές μετοχές, κρατικά ή εταιρικά ομόλογα, ή κάποιον πιο ειδικό κλάδο. Αντί να αγοράζεις ξεχωριστά δεκάδες ή εκατοντάδες τίτλους, αγοράζεις ένα fund που τους συγκεντρώνει.
Το σημείο που έχει σημασία για τον Έλληνα επενδυτή είναι ότι το UCITS framework δεν είναι απλώς ένα εμπορικό label. Είναι ρυθμιστικό καθεστώς της Ευρώπης, με συγκεκριμένες απαιτήσεις για πληροφόρηση, διαφάνεια, δομή και διάθεση του προϊόντος. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα UCITS ETFs είναι η “φυσική” επιλογή για retail επενδυτές στην ΕΕ.
Για έναν φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, τα UCITS ETFs έχουν σημασία για δύο βασικούς λόγους. Ο πρώτος είναι ότι είναι τα πιο συμβατά προϊόντα με το ευρωπαϊκό retail περιβάλλον. Ο δεύτερος, και ίσως ο πιο σημαντικός στην πράξη, είναι ότι η φορολογική μεταχείριση στην Ελλάδα είναι συνδεδεμένη με το αν μιλάμε για ΟΣΕΚΑ Ελλάδας, ΕΕ ή ΕΟΧ/ΕΖΕΣ.
Αυτό σημαίνει ότι δύο επενδυτικά προϊόντα που μοιάζουν σχεδόν ίδια στην οθόνη του broker σου μπορεί να μην έχουν την ίδια φορολογική αντιμετώπιση στην Ελλάδα. Μπορεί και τα δύο να είναι ETFs. Μπορεί και τα δύο να ακολουθούν παρόμοιο δείκτη. Όμως αν το ένα είναι UCITS στο πλαίσιο που αναγνωρίζει η ελληνική φορολογική διοίκηση και το άλλο όχι, το τελικό καθαρό αποτέλεσμα για τον επενδυτή μπορεί να διαφέρει.
Μια σύντομη μηνιαία ενημέρωση με τις σημαντικές εξελίξεις για τις επενδύσεις στην Ελλάδα και τον Κόσμο, ώστε να παραμένετε ενημερωμένοι χωρίς περιττές πληροφορίες.
Στην ελληνική έννομη τάξη, το κρίσιμο σημείο είναι ότι τα κέρδη από μερίδια ΟΣΕΚΑ έχουν ειδική μεταχείριση. Η βάση αυτής της μεταχείρισης είναι ο ν. 4099/2012 για τους ΟΣΕΚΑ, ενώ η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει με εγκυκλίους και οδηγίες ότι η ίδια λογική εφαρμόζεται όχι μόνο στους ημεδαπούς ΟΣΕΚΑ, αλλά και στους ΟΣΕΚΑ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΕΟΧ/ΕΖΕΣ.
Με πρακτικούς όρους, για φυσικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, όταν επενδύει σε UCITS ETF που εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία, ισχύουν τα εξής:
Εδώ βρίσκεται όλη η ουσία του θέματος. Όταν ένας Έλληνας επενδυτής επιλέγει UCITS ETF που εμπίπτει στο πλαίσιο Ελλάδας, ΕΕ ή ΕΟΧ/ΕΖΕΣ, δεν κοιτά μόνο ένα ρυθμιζόμενο ευρωπαϊκό προϊόν. Κοιτά και ένα προϊόν του οποίου οι διανομές και η υπεραξία έχουν ειδική φορολογική αντιμετώπιση στην Ελλάδα.
Η φορολογική συζήτηση γίνεται ακόμη πιο πρακτική όταν δεις τη διαφορά ανάμεσα σε accumulating και distributing UCITS ETFs.
Σε ένα distributing UCITS ETF, το fund διανέμει περιοδικά κέρδη στους μεριδιούχους. Εφόσον μιλάμε για ΟΣΕΚΑ Ελλάδας, ΕΕ ή ΕΟΧ/ΕΖΕΣ, αυτά τα διανεμόμενα κέρδη υπάγονται στην ειδική απαλλαγή που αναγνωρίζει η ελληνική φορολογική διοίκηση.
Σε ένα accumulating UCITS ETF, δεν λαμβάνεις συνήθως cash distribution όσο κρατάς τη θέση σου, γιατί το fund επανεπενδύει εσωτερικά τα έσοδά του. Όταν όμως αργότερα πουλήσεις τα μερίδιά σου, το κρίσιμο φορολογικό σημείο είναι η υπεραξία από την εκποίηση. Και αυτή, για ΟΣΕΚΑ Ελλάδας, ΕΕ ή ΕΟΧ/ΕΖΕΣ, αντιμετωπίζεται ευνοϊκά στην Ελλάδα.
Άρα, από καθαρά ελληνική φορολογική σκοπιά, το πλεονέκτημα των UCITS ETFs δεν περιορίζεται μόνο στο αν μοιράζουν κέρδη ή όχι. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο φορολογούνται οι διανομές και η πώληση των μεριδίων.
Αν το δεις ψύχραιμα, ο λόγος είναι απλός. Ο φορολογικός κάτοικος Ελλάδας δεν θέλει μόνο ένα καλό επενδυτικό προϊόν. Θέλει και ένα προϊόν του οποίου η φορολογική μεταχείριση είναι πιο καθαρή, πιο προβλέψιμη και πιο ευνοϊκή στο ελληνικό πλαίσιο.
Αυτός είναι ο λόγος που στην πράξη πολλοί Έλληνες επενδυτές ξεκινούν από το ερώτημα: «Είναι UCITS; Είναι ΕΕ ή ΕΟΧ;» και μετά κοιτούν όλα τα υπόλοιπα. Όχι επειδή το UCITS εγγυάται απόδοση. Όχι επειδή εξαφανίζει τον επενδυτικό κίνδυνο. Αλλά επειδή μειώνει τον φορολογικό και λειτουργικό πονοκέφαλο σε σχέση με άλλα προϊόντα που δεν καλύπτονται από την ίδια μεταχείριση.
Με άλλα λόγια, όταν είσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, δεν είναι λογικό να αγνοήσεις ένα πλαίσιο που σου δίνει τόσο καθαρό φορολογικό πλεονέκτημα. Το UCITS ETF δεν είναι απλώς ένα ευρωπαϊκό ETF. Είναι συνήθως η πιο λογική αφετηρία για κάποιον που θέλει έκθεση σε αγορές, αλλά δεν θέλει να μπλέξει άσκοπα με λιγότερο ευνοϊκές φορολογικές περιπτώσεις.
Παρότι το γενικό φορολογικό συμπέρασμα είναι σαφές, υπάρχουν μερικά σημεία που πρέπει να ελέγχεις πάντα πριν επενδύσεις:
Αν είσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, τα UCITS ETFs δεν είναι απλώς μια δημοφιλής κατηγορία ευρωπαϊκών ETF. Είναι συνήθως η κατηγορία που έχει το μεγαλύτερο πρακτικό νόημα να εξετάσεις πρώτη. Ο λόγος είναι ότι η ελληνική φορολογική μεταχείριση των ΟΣΕΚΑ Ελλάδας, ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ είναι σαφώς ευνοϊκότερη σε επίπεδο διανεμόμενων κερδών και υπεραξίας από πώληση μεριδίων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγοράζεις οποιοδήποτε UCITS ETF χωρίς δεύτερη σκέψη. Σημαίνει όμως ότι, όταν συγκρίνεις επενδυτικές επιλογές ως Έλληνας φορολογικός κάτοικος, το UCITS status δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι ένα από τα πιο σημαντικά φίλτρα επιλογής, ακριβώς επειδή συνδέεται άμεσα με τη φορολογία σου.
Το παρόν κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί φορολογική ή επενδυτική συμβουλή. Πριν από οποιαδήποτε επένδυση ή φορολογικό χειρισμό, καλό είναι να γίνεται έλεγχος των επίσημων εγγράφων του προϊόντος και επιβεβαίωση με λογιστή ή φοροτεχνικό.